Surp Karabet Ermeni Kilisesi



Yenimahalle'de, Allme Caddesi yaknnda ve Vasiyet Soka ile Muradiye Mektebi Soka zerinde olup her iki yola alan kaplar vardr.


Surp Karabet Ermeni Kilisesi

Yenimahalle'de, Allâme Caddesi yaknnda ve Vasiyet Soka ile Muradiye Mektebi Soka üzerinde olup her iki yola açlan kaplar vardr. kinci sokaa açlan kaps yannda, üç oval yüzlü bir çemesi mevcuttur. Cümle kaps Vasiyet Soka üzerindedir. Burada iki kap ve bunlar arasnda, yine kitâbesiz, üç yüzlü bir çeme bulunmaktadr.Mabet ilk defa, ahap olarak, 1626 senesinde, stanbul patrii olan Vanl, Vardapet Zakarya tarafndan, 1617 tarihinde yaptrlmtr.Yenimahalle'de, Allâme Caddesi yaknnda ve Vasiyet Soka ile Muradiye Mektebi Soka üzerinde olup her iki yola açlan kaplar vardr. kinci sokaa açlan kaps yannda, üç oval yüzlü bir çemesi mevcuttur. Cümle kaps Vasiyet Soka üzerindedir. Burada iki kap ve bunlar arasnda, yine kitâbesiz, üç yüzlü bir çeme bulunmaktadr. 

Mabet ilk defa, ahap olarak, 1626 senesinde, stanbul patrii olan Vanl, Vardapet Zakarya tarafndan, 1617 tarihinde yaptrlmtr."Yeni mahalleli ihtiyarlarn anlattklarna göre, kilise önceden, bugünkü kilise kaps karsndaki küçük çemenin yannda olup ufak bir mabetti. Sonra 1617'de bugünkü yerinde yaptrlmtr. Bu inaata ait gümü bir haçn üzerinde ayn tarihli bir kitabe hak edilmi bulunmaktadr Zakeos dahi denilen Zakarya, 1640 senesinde yüksek bir yerden düerek vefat etmitir. Kabri, Balarba Ermeni Mezarl'ndadr. Kendisi, 1626-1629 ve 1636-1639 senelerinde olmak üzere iki defa patrik olmutur. 

Evliya Çelebi'nin muasr olup 1637-1695 tarihleri arasnda yaam olan Eremya Çelebi Kömürciyan; "Yenimahalle denilen yerde Ermeniler'in bir kiliseleri bulunmaktadr. Kilise, Vardapet Vanl Kiolu Zakarya tarafndan yaptrlmtr. Ad geçen Vardapet ile Tokatl Vardapet Boos burada medfunlardr," demektedir. Boos, mezar tana göre 1675 senesinde vefat etmitir.Surp Karabet Kilisesi, 1727 senesinde, Patrik Golod Hovennes zamannda, bu civardaki Surp Haç Kilisesi ile beraber tamir ettirilmitir. 117 sene sonra kilise, 1844'te daha büyük ve güzel bir ekilde yeniden yaptrlmsa da, 1887 senesinde meydana gelen büyük Yenimahalle yangnnda yanm ve bir sene sonra bugünkü mabet ina edilmitir. imdiki kilise, Apik ve Matus kardeler tarafndan, ailelerinden Garabet ve Takhi'nin ruhlar için, Sultan II. Abdülhamit'ten alman izin üzerine ina ettirilmitir. Yapmna, 2 Austos 1887 tarihinde balanm ve bir sene olmadan tamamlanarak 12 Haziran 1888 tarihinde de ibadete açlmtr.Kiliseyi beik örtüsü eklinde uzun bir tonoz kubbe örtmütür. Muntazam kesme tatan yaplan mabedin iki çan kulesi vardr. Cümle kapsnn üstünde, Hz. sa'nn hayatn sembolletiren taa oyulmu bir arma bulunmaktadr.Surp Karabet Kilisesi'nin bulunduu mevki, 18 ve 19 yüzyllarda mühim bir Ermeni kültür merkezi olmutur. Patrik Golod Hovannes zamannda ve 1719-1720 senesinde, stanbul'da ilk Ermeni mektebi bu kilisenin yannda açlmtr. 

Kilisenin karsnda da, Kudüs Ermeni rahiplerine ait manastr vardr ki patrik ve piskopos gibi bir çok yüksek rütbeli ve kültür sahibi zevat orada ikamet etmi ve faaliyette bulunmutur. Bu manastrn kuzey tarafnda, metin bir duvarla çevrili geni ve güzel bir ba mevcuttu. Vank'n (Manastr) Ba ad ile anlan bu yer, Selâmsz Müslüman Mezarl'nn üst tarafnda idi. Yeri 1927 tarihli Pervitij Haritas'nda gösterilmitir. Baa ait bir çeme haznesi Yeni Ocak Soka üzerinde elan görülmektedir.954 (1547) tarihinde yaptrlan Mihrimah Sultan Camii inaatnda çalmak üzere gelen Ermeniler, Üsküdar'a ilk defa yerleenlerdir. Aileleri ile beraber Van'dan ve Mu'tan gelen bu Ermeniler, bugünkü Yenimahalle'ye yerletirilmi ve bir müddet sonra gelenlerle beraber yeni bir mahalle oluturmulardr. lk ahap ve küçük kiliseyi de bunlarn yapt sanlmaktadr.