Mimar Kemalettin



Ahmed Kemaleddin (1870; Acbadem, Kadky, stanbul - 13 Temmuz 1927; Ulus, Ankara), 20. yzyln balarndaki almalaryla tannan ve Birinci Ulusal Mimarlk Akm'nn nde gelen isimlerinden olan Trk mimar.



Mimar Kemalettin

Mimar Kemalettin

Acbadem, Kadköy, stanbul - 13 Temmuz 1927; Ulus, Ankara), 20. yüzyln balarndaki çalmalaryla tannan ve Birinci Ulusal Mimarlk Akm'nn önde gelen isimlerinden olan Türk mimar.1870 ylnda orta snfa mensup bir ailenin tek çocuu olarak stanbul'un Acbadem semtinde dünyaya geldi. Babas Bahriye Miralaylarndan Ali Bey, annesi Sadberk Hanm'dr.[1] lkörenimine 1875'te brahim Aa btidai Mektebi'nde balad. Ortaörenimini 1881'de babasnn görevi dolaysyla gittikleri Girit'te sürdürdü; bir süre sonra ailesiyle birlikte stanbul'da döndüler ve orta örenimini de burada bitirdi. Bu srada mühendislie ilgi duymaya balad ve 1887'de 17 yandayken Hendese-i Mülkiye Mektebi'ne (günümüzdestanbul Teknik Üniversitesi) kaydoldu.

Mühendislik eitimini birincilikle tamamlad 1891'de, ayn okulda öretim görevlisi olarak bulunan Alman akademisyen Jachmund'un asistanlna atand. Bu görevi dört yl yürüten Mimar Kemaleddin, bu arada okul dnda özel bürosunu açarak ilk eserlerini tasarlamaya balad. 1895'te mimarlk eitimini gelitirmesi amacyla hocas Jachmund'un desteiyle ve devlet bursuyla Almanya'ya gönderildi veBerlin'deki Charlottenburg Teknische Hochschule'ye (teknik yüksek okul, günümüzde Berlin Teknik Üniversitesi) iki yl devam etti. Daha sonra iki buçuk yl da çeitli mimarlk bürolarnda çalarak deneyim kazand.

1900'de stanbul'a döndü ve öretim üyeliine tekrar balad. Hocas August Jachmund'un Türkiye'den ayrlmasnn ardndan, onun verdii mimarlk derslerini üstlendi.

1908'de Osmanl Mimar ve Mühendis Cemiyeti adyla bu meslek dallarnn Türkiye'deki ilk meslek odasn kuran Mimar Kemaleddin, II. Merutiyet’in ilanndan sonra Evkaf Nezareti nsaat ve Tamirat Müdürü olarak çalmalarna devam etti. "ark Demiryollar irketi" adna dört tren istasyonu tasarlad. Bu irket için ilk olarak Filibe Gar’n tasarlayan mimar bu yapda gösterdii baar nedeniyle, Selanik ve EdirneGarlarn tasarlamakla görevlendirilmi, Selanik Gar’nn yalnzca temelleri atlm, Edirne Gar ise genel olarak 1914’te kadar bitirilmitir. Edirne de yapmna 1908 ylnda balanan Ticaret Lisesini tasarlad. Okul binas 1910 ylnda bitirilerek ttihat-i Terakki Kz Mektebi ad ile örenime balamtr. Mimarn tasarlad dier istasyon olan Sofya Gar’nn II. Merutiyet'ten önceki gerçekletirildii anlalmaktadr. Günümüzde Trakya Üniversitesi rektörlük binas olarak hizmet veren Edirne Gar’nn kesin tasarm yl saptanamamsa da, tasarmnn II. Merutiyet’in ilk yllarnda tamamland, inaata Balkan Sava’ndan önce 1911-1912’de veya savatan ve Edirne’nin geri alnmasndan sonra 1913’de baland, yapnn 1914’de sava nedeniyle yarm kald, ancak Cumhuriyet’ten sonra,1930’da iletmeye açlabildii bilinmektedir[2].

Tarihi yaplarn restorasyonu ve yeni yaplarn tasarmyla ilgilendigi bu dönemde, Osmanl mimarisinin ilkelerini inceledi ve kendi mimari üslubunu ekillendirdi ve ulusal mimari konusundaki düüncelerini gelitirdi.

1910’larn bandan ölümüne kadar youn bir tempoda çalarak, hem Türkiye’de, younluklu olarak da stanbul'da, hem de yurtdnda eserler verdi ve mimari çalmalarnda bulundu. Mescid-i Aksa'nn restorasyonu çalmalar için bir süre için Kudüs'te kald ve Türkiye'ye dönüünde yeni bakent Ankara'da kurulan yeni yaplar üzerinde younlat.

Mimar Kemaleddin, 13 Temmuz 1927 tarihinde Ankara'da beyin kanamas sonucu vefat etti.

Mezar Bayezid Camii haziresinde bulunmakta olup, 2007'de yeniden düzenlenerek ansna bir mezar ant eklenmitir[3].

Mimari üzerine görülerini de içeren notlar lhan Tekeli tarafndan 1997 ylnda "Mimar Kemalettin'in yazdklar" bal altnda kitaplatrlmtr. Mimar Kemaleddin, besteci lhan Mimarolu'nun babasdr.

Mimar Kemaleddin Bey, 16. yüzylda yaam ve Beyazt Camii'nin mimarlarndan biri olmas muhtemel meslekta Kemaleddin ile kartrlmamaldr.