ENGELKY



engelkye ilk olarak Protos Diskos denmitir. Protos Diskos, Birinci Koy anlamna gelmektedir. Milattan sonra 5. yzyl Justinianos ve Malabora hkmdarlklar zamannda (527-565) Ayios Yeoryios kilisesinin bulunduu noktada, eski ve o zamann ak ile terkedilmi harabe bir krallk saray bulunuyormu.


ENGELKY

Çengelköy’e ilk olarak Protos Diskos denmitir. Protos Diskos, Birinci Koy anlamna gelmektedir. Milattan sonra 5. yüzyl Justinianos ve Malabora hükümdarlklar zamannda (527-565) Ayios Yeoryios kilisesinin bulunduu noktada, eski ve o zamann ak ile terkedilmi harabe bir krallk saray bulunuyormu.Eskiehir'in köylerindendir

mparatorice Malabora ve mparator Justinianos manastr hayatn seven insanlar olduklarndan, bu harabe krallk sarayn onartarak manastr haline getirmiler.

Tarihçi Zazinous'un yazdklarna göre, o zamanlar fakir ailelerin küçük yataki kzlar çeitli bölgelerden satn alnp fuhu hayatna altrlarak pazarlanyormu. O zamanlar kadn ticareti had safhaya ulam. Bu duruma iddetle kar olan imparatoriçe Malabora, öncelikle tüm genelevleri kapatp kadnlar kötü yola düürmeyi, fuhu hayatna altrmay, kadn ticaretini ve kadnlara tacizi yasaklam. Daha sonra Malabora, kötü yola dümü, eziyet çeken ve kötü hayat yaayan kadnlarn bu manastrda barnmasn ve baklmalarn salam. Malabora bu hizmet karlnda hayat kadnlarndan yalnzca tövbekar olmalarn istemi.

Harabe sarayn manastra çevrilmesi ve burada tövbekar olmu günahkar kadnlarn barndrlmas nedeni ile imparatoriçe Malabora'nn istei üzerine manastra “Ta Metanias” yani “Tövbekarlar” ad verilmi.

Bu bilgiler dorultusunda Çengelköy’ün ismi Protos Diskos'tan sonra Ta Metanias olmu.

Milattan sonra 5. yüzylda (565-578) imparatoriçe Malabora'nn yeeni imparator 9. Justinianos'un ei Sofia, Çengelköy’de “Ta metanias” manastrnn kuruluundan sonra teyzesinin ann elde etmek ve kendini halka sevdirmek amac ile inaatlara büyük ilgi göstermi. Kendisi de veba hastalna yakalandndan veba hastalar için bakm (salk) evleri, içinde salk oca bulunan saray ve kiliseler ina ettirmi. Sofia'nn kendi saray, Çengelköy kilisesinin bulunduu mesafeden yani eski ismi ile “Ta Metanias” manastrndan 400 metre uzakta bulunuyormu.

mparatoriçe Sofia'nn semt ve yerleim alan olarak Çengelköy’den etkilenmesinin en büyük nedeni Çengelköy’ün seyredilmeye doyulmayacak muhteem tabii güzellii, sessizlii ve temiz havasym. Sofia Çengelköy’ü o kadar sevmiki, teyzesi Malabora'nn yaptklarndan daha da fazlasn yapmak hrsndan Çengelköy’ün ikinci ismi olarak tarihe geçmi Ta Metanias adn Ta Sofiana olarak deitirmi.

11. asrn balarndan itibaren kilise ve Tanr yolunda önemli admlar atlmaya balanmas ile beraber Çengelköy’ün ismi “Singelköy” olarak anlmaya balanm. “Singelos” patriklie (üst seviye din adam) aday olan kiilere verilen ünvand. O zamanlar “Ta Metanias” isimli köyün harabe olmu manastr onarlp buraya saygn kiilerin yerlemesi ile köyün “Singeluhora” yani “Singelköy” adn ald (milattan sonra 1055) sanlyor.

Çengelköy’ün ismi hakkndaki dier bilgiler ise öyledir: stanbul’un fethinden sonra köyün ismi Türk ve ran karakterlidir. Çenk Farsça'da "sava" anlamn tar, ancak bu köyde (Çengelköy) tarihe geçmi olan herhangi bir sava olmamtr. Fakat rivayete göre Kalkavanl Murat Paa sava hazrlklarnda Çengelköy halkna savaa gelmeleri için ikna etmek adna bu bölgeye gelir ve "Sen gel" der fakat kendisi peltek oldugundan söylemi "Çengel" olarak anlalr. Bu durumdan dolay da bölgeye Çengelköy ismi verildii zannedilmektedir.

Sultan Mehmet'in (1451-1481) denizden çkard çengelden dolay da köye “Çengelköy” adn verdii sanlyor. Yeni nesil tarihçilerden Mehmet Raif Bey'in yazsna göre 18. asrda Çengelköy’ün ismi, köyde bulunan çengeller ve çengel ustalar sebebinden deil; köye yerleerek cami yaptran Çengelolu Tahir Paa'nn adndan ileri geldiidir. Evliya Çelebi’nin (17. asr) yazlarna baktmzda da harap olmu, daha sonradan köylüler tarafndan onarlm olan köyün ismi “Çengelköy” olarak geçiyor.

Çengelköy ismi hakknda birkaç rivayet vardr. Bölgenin 15. yüzyldaki durumu ile ilgili fazla bilgi bulunmamasna ramen, stanbul’un fethi hazrlklar srasnda Fatih’in Çengelköy sahillerine geldii ve gördüü Bizans’tan kalma gemi çengelleri (çpalar) nedeniyle buralara önceleri “Gemi Çengeli” eklinde isim verildii, daha sonralar sadece “Çengelköy” olarak anlmaya baland söylenir.

PEKMANLER

Bu rivayetlere ek olarak Çengelköy'ün Osmanl egemenliine girmesinden sonra Msr'dan bölgeye göç ederek yerletirilen Pekmani Airetininde Çengelköy'de etkili olduklar bir gerçektir. Pekmani aireti Msr'da yaamlarn avclkla sürdürmekteydiler. Göç tarihine kadar, dünya üzerinde sadece Çengelköy'de yaamakta olan Çengelköy Parsnn neslinin tükenmesi Pekmani airetine mal edilmitir. Ayrca Osmanl'da 2. Tanzimat sonrasnda bölgedeki eski binalarda yerleen yarasalardan bölge halknn ikayetçi olmas nedeniyle Pekmani'lere yarasa avcl görevi verilmitir.

Pekmani airetinin bilenen son üyesi ünlü denizci Rdvan Göken Pekmani'dir. Ege'de bulunan Simi adas açklarnda Pekmani kayalklar bulunmaktadr. Ad mitolojide 'Pekma' yani yarasaya kadar uzanr. Kayalklara Pekmani ve Yarasa slklar da denmektedir