Mehmet besim darkot



(1903-1990) üsküdarlı coğrafya bilgini.


Mehmet besim darkot

DARKOT, MEHMET BESİM

(1903-1990)

Uskudarlı coğrafya bilgini.Uskudar carşı icinde, Uncular sokağında dunyaya geldi (17 Şubat 1903). Babası, Enderun’da yetiştikten sonra II. Abdulhamid tarafından

Şehzade Abdulkadir Efendi’nin lalalığına yukseltilen Mehmed Asaf Bey, annesi Tevhide Safiye

Hanım’dır. İlk cocukluk yılları, senenin buyuk kısmında Camlıca’daki bağda, kışın ise Uskudar’ın

ayrı semtlerinde gecti. 1911’de aile ilk defa bir kışı Camlıca’da gecirdi. O sene Bulgurlu’daki

mahalle mektebinde oğrenime başladı. Mahalle mektebinden sonra İhsaniye’deki Mir’at-ı Feyz’e

kaydı yapıldı. Aile Kadıkoy’e yerleşince (1914) Mekteb-i Terakki ve Kadıkoy Sultanisi’ne devam

etti; oradan, bir an once hayata atılabilmek icin İstanbul Erkek Muallim Mektebi’ne gecti. Mezun

olup (1923) Tatbikat Okulu’nda hocalığa başladı. 1925-1928 arasında İstanbul Universitesi

Coğrafya Bolumu’nde yuksek oğrenimini tamamladı. Oğrenci olarak Avrupa’ya gonderilmeye hak kazandı. 1928-1932 arasında, Fransa’nınStrasbourg Universitesi’nde eğitimine devam

etti. Tahsilinin son yılında Cezayir’e giderek orada araştırmalar yaptı. Cezayir Yuksek Ovaları

adlı tez calışması ile yuksek etut diploması aldı.1932’de İstanbul’a donup Darulfunun’da goreve başladı. 1933 yılında Kurak Memleketler Morfolojisi adlı tezle doktor unvanını kazandı ve

muderris muavinliğine atandı. Bu yıllarda Haydarpaşa Lisesi’nde de dersler verdi. Darulfunun

lağvedilip yerini universiteye bırakınca Turkiye çve ulkeler coğrafyası docentliğine tayin edildi.

1940 yılında profesorluğe yukseltildi. 1941-1946 yılları arasında İstanbul Yuksek Oğretmen Okulu’nun mudurluğunu yaptı.

İbrahim Hakkı Akyol, Ali Tanoğlu ve Ahmet Ardel adlı arkadaşlarıyla birlikte Coğrafya Enstitusu’nun ikinci kuşak bilim adamları arasına girdi. Yaptıkları başarılı calışmalarla Turk coğrafya bilimine buyuk katkılarda bulunmuşlardır. Darkot,bu yıllarda birkac kez de Coğrafya Enstitusu mudurluğu yapmıştır. 1956’da ordinaryus profesorluğe yukseldi. 1973’te yaş haddinden emekliye ayrıldı. Calışmalarını ve Turkiye seyahatlerini surdurdu. 1 Nisan 1990’da İstanbul’da vefat etti ve Karacaahmet Mezarlığı’na defnedildi. 1941 Haziranında yapılan Coğrafya Kongresi’nde Turkiye’nin coğrafi bolge ayırımı onun

teklif ettiği rapora uygun olarak kabul edilmiştir. Hayatının sonuna kadar en cok zaman ayırdığı

konulardan biri de Turkiye şehirlerinin tarihi coğrafyası olmuştur. İlk Mekteplerde Coğrafya Muallim Kitabı, Coğrafi Araştırmalar, Kartoğrafya Dersleri, Ekonomik

Coğrafya, Avrupa Coğrafyası, Turkiye İktisadi Coğrafyası, Turkiye Duvar Haritası eserlerinden

bazılarıdır. İstanbul Universitesi’nin ilmi dergilerinde pek cok makalesi ve Milli Eğitim

Bakanlığı İslam Ansiklopedisi’nde de bircok maddesi yayımlanmıştır.

Kaynakça:1972-1973 Yıllarında Emekli Olan İ.U. Edebiyat

Fakultesi Oğretim Uyeleri, İstanbul 1974, s. 39-41; Ramazan

Ozey, Turkiye Universitelerinde Coğrafya Eğitimi ve

Oğretimi, İstanbul 1998, s. 2; Kansu Şarman, Turk Promethe’ler,

İs-tanbul 2005, s. 188-192; Metin Tuncel, “Ord. Prof. Dr.

Besim Darkot: Hayatı ve Turkiye Coğrafyasına Katkıları”, Coğrafya

Araştırmaları, I/3, Ankara 1991, s. 1-13; a.mlf., “Darkot,

Meh-met Besim” DİA, VIII, 500-501; a.mlf.,“Darkot (Besim)”,

İst.A, VIII, 4242.

 ALİ YÜCEL YÜRÜK