Faik Sabri Duran



(1882-1943) Uskudarlı coğrafyacı



faik sabri duran

DURAN, FAİK SABRİ

(1882-1943)

Uskudarlı coğrafyacı.

Uskudar’da doğdu (1882). İlk ve orta oğrenimini Uskudar’da Ravza-i Terakki Mektebi ve Uskudar

İdadisi’nde yaptı. Japon filosunun İstanbul’a gelişinde (Ocak 1891) tahtaya cizmiş olduğu duzgun Japonya haritası ve bu ulke hakkında verdiği

bilgiler, okulunu ziyarete gelen Japon subayların dikkatini cekti ve onu gemilerine davetle ipekli

kağıtlara basılmış Japonya resimleri hediye ettiler. 1908’de Fransa’ya gonderildi. Sorbonne’daki

oğrenimini tamamlayıp yurda dondu (1912). İstanbul Darulfununu Edebiyat Fakultesi’nde coğrafya hocalığı yaptı. Universitede coğrafya şubesininacılmasına, Turk Coğrafya Enstitusu’nun kurulmasına onculuk etti. Mulkiye, Yuksek Muallim

ve Maliye mekteplerindeki idari hizmetlerinin ardından Londra ve Paris’te bazı iktisadi

girişimlerde bulundu (1920-1926). Yeni coğrafyanın yerleşmesinde katkıları oldu. 1941’de Birinci

Coğrafya Kongresi’nin calışmalarına katıldı. 1943’te vefat etti.

Otuzdan fazla ders kitabı yayımladı. Hazırladığı Buyuk Atlas (1936), Modern Buyuk Atlas

yayınlanıncaya kadar (1974), ulkeler coğrafyası ile ilgili tek bilimsel başvuru kaynağı oldu. Kıtalar

ve Osmanlı coğrafyasına ait eserleri donemin ilk coğrafya eserleridir. “İsim coğrafyası” yerine,

donemin modern coğrafya goruşu olan “tasviri coğrafya” anlayışını getirdi. Turkiye’nin ilk coğrafi

bolgeler taksimatını yapan şahıslardan biri oldu. Yaptığı bu coğrafi taksimat daha sonra ceşitli

değişikliklere uğrayarak gunumuze kadar geldi. 1928’de Cocuk Ansiklopedisi’nin neşrine katkıda

bulunmuş, Musavver Muhit ve Resimli Kitap

dergileriyle Hayat Ansiklopedisi’ni cıkarmış, Cocuklara Coğrafya Dersleri adlı bir eser yayımlamıştır. Osmanlı Coğrafya-i İktisadisi (1913), Avrupa (1913), Cocuklara Coğrafya Hikayeleri

(1914), Asya, Asya-i Şarki Adaları, Afrika (1915), Yeni Avrupa Coğrafyası (1915), Amerika ve Avustralya

 1916), Hayvanlar Alemi (1934), İnsanlar

Alemi (1939) diğer eserlerindendir.

Kaynakça: “Duran, Faik Sabri”, Buyuk Larousse, İstanbul 1986,

VII, 3408; Şayan Ulusan, “1913’te Faik Sabri Bey’in Gozunden

Almanlar ve Almanya”, SAU FenEdebiyat Dergisi, X/1,

Sakarya 2008, s. 250-251; Cemal Arif Alagoz, “Faik Sabri Duran’ın

Hayatı”, Ulus, Ankara 1 Mayıs 1943, s. 2.

 HÜSEYİN YÜRÜK