ZEYNEP HANIM



(1826-1886) Yusuf Kamil Paşa’nın eşi, Uskudar’da adlarını taşıyan bir hastahaneleri bulunmaktadır


ZEYNEP HANIM

ZEYNEP HANIM
(1826-1886)
Yusuf Kamil Paşa’nın eşi, Uskudar’da adlarını taşıyan bir hastahaneleri bulunmaktadır.
Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın en kucuk kızıdır. 1826’da doğdu. On sekiz yaşına geldiğinde (1845) babası tarafından, maiyetinde bulunan Yusuf Kamil Bey’le evlendirildi. Ailenin
diğer bireyleri, Yusuf Kamil’in o sıralar Mısır burokrasisinde bir memur olmasından, bu evliliğe karşı cıktı. Mehmet Ali’nin buyuk oğlu İbrahim Paşa, Yusuf Kamil’in sergilediği başarılar sonrası
onun hakkındaki on yargılarını değiştirdi. Ancak Mehmet Ali ve İbrahim paşaların olumunden sonra vali olan Abbas Paşa’yla beraber damada duyulan guvensizlik ve sevgisizlik tekrar ortaya
cıktı. Abbas Paşa, uzerlerinde baskı uygulayarak onları boşanmaya zorladı. Karıkoca ikisi de buna yanaşmayınca Yusuf Kamil Paşa Asvan’a surulerekorada hucre hapsine tabi tutuldu. Durum İstanbul’a Sadrazam Reşit Paşa’ya duyurulunca padişahın fermanıyla iki ay kadar suren bu hapislik son buldu. Ozgurluğune kavuşup İstanbul’a gelen Yusuf Kamil Paşa’dan sonra Abbas Paşa’nınbaskıları Zeynep Hanım’a yoneldi, onun etrafıyla goruşmesini yasakladı. Bu baskıları kaldırmak icin boşanmaları şartını getirdi. Zeynep Hanım
boşanmak zorunda kaldı, serbest kalınca da haccagitmek icin izin aldı. Once Beyrut’a, oradan vapurla İstanbul’a hareket etti. Yusuf Kamil Paşa tarafından hazırlanan bu plandan sonra birbirlerinekavuşan cifte Reşit Paşa’nın yalısında yeni bir nikah ve evlilik toreni duzenlendi. 1861 yılında Zeynep Hanım’ın oz kardeşi Said Paşa vali olunca aile Mısır’a gidip gelmeye başladı. Aradasıcak ilişkiler kuruldu.Zeynep Hanım ve Yusuf Kamil Paşa ailesi kışı Beyazıt’taki konaklarında gecirir, baharda Yakacık’taki koşklerine giderler, yaz gelince de iki yuz
elli donumluk bir arazi icinde bulunan Bebek’teki yalıya gecerlerdi. Evlerinde toplantılar eksik olmaz, bu toplantılar uc aylarda Kur’an ve dini sohbet, diğer aylarda eğlence, muzik ve edebiyat
icerikli olurdu. Zeynep Hanım, edebiyat toplantılarında hanımlar arasında bazen şiir yarışmaları duzenler onlara hediyeler verirdi. Fakir fukarayı gozetir zengin gonullu, comert bir kadın olan Zeynep Hanım, ailesinden gelen mal varlığını hayır işlerine harcamayı severdi. Bunun icin bir vakıf kurdu. Vakfın en buyuk hizmeti Uskudar’da kendi adlarıyla anılacakolan Zeynep Kamil Hastahanesi’nin yaptırılması oldu (1862). Hastahanenin tam olarak hizmete acılması 1882 yılını buldu. Daha sonra doğum hastahanesi olarak kullanılan Zeynep Kamil’de
doğan cocuklara ilk ad olarak erkekse Kamil, kızsa Zeynep adının konulması bir gelenek olarak devam etmiş, hayatları boyunca cocuk sahibi olamayan Zeynep Hanım ve Kamil Paşa’nın manevi evlatlarının sayısı yuz binleri bulmuştur. Zeynep Hanım ve Kamil Paşa oldukten sonra hastahanenin bahcesindeki turbeye gomulmuşlerdir.
Kaynakça: İbnulemin Ahmet Tevfik Bey, “Zeynep Hanımefendi
ve Kamil Paşa”, Dunu ve Bugunuyle Zeynep-Kamil Hastanesi
1862-1988, İstanbul 1988, s. 23-28; Suleyman Kızıltoprak,
“Zeynep-Kamil Hastanesi’nin Kurucusu Prenses Zeynep Hanım:
Hayatı ve Hayratı”, Uskudar Sempozyumu II: Bildiriler,
İstanbul 2004, II, 622-633.
ÂLİM KAHRAMAN