Üsküdar'da Bir Elit Mezarlığı: Nasûhî Haziresi



Nasuhi Efendi (1648 - 1718 ) Halvetiliğin şabaniye koluna bağı› Karabaşi kolunun kurucusu Karabaşlı Veli’nin halifesidir.


Üsküdar'da Bir Elit Mezarlığı: Nasûhî Haziresi

Üsküdar'da Bir Elit Mezarlığı:
Nasûhî Haziresi
Y R D . D O Ç . D R . B E D R İ  M E R M U T L U
Uludağ Universitesi

Nasuhi Efendi (1648 - 1718 ) Halvetiliğin şabaniye koluna bağı› Karabaşi kolunun
kurucusu Karabaşlı Veli’nin halifesidir. Halvetiliğin Nasuhi kolunu tesis
etmiş; Nasuhilik istanbul’un yanı sıra Libya, Tunus, Cezayir gibi eyaletlere
kadar yayılmış; bu koldan XIX. yuzyılda Cerkeşli kolu ayrılmıştır. Uzun zaman
Uskudar’da bulunmuş olmakla beraber gorev, surgun ve ihtiyari nedenlerle
Mudurnu, Kastamonu ve Limni’de de bulunmufş olan Nasuhi Efendi’nin
Kastamonu ve ozellikle Mudurnu ile ilişkileri Uskudar’da olduğu zamanlarda da
devam etmiştir. Nasuhi Efendi sohbet ve irşad faaliyetleri yanında başta tefsir
olmak uzere dini, tasavvufi ve edebi eserler de kaleme almıştır.
Nasuhi tekkesi1687-88 tarihinde sadrazam Damad Moralı Hasan Paşa
tarafından şeyh Nasuhi Mehmed Efendi icin inşa edilmeye başlanmış, ancak
Nasuhi Efendi tarafından tamamlanmıştır. Tekkenin inşa hadisesiyle ilgili ilginc
hikayesi vardır. Ancak bu ilk tesis gunumuze ulaşamamış, 1766 ve 1863 yılında
gecirdiği yangınlar sonucu Ebubekir Rustem Paşa tarafından tekke binası kagir
olarak son şekliyle yeniden yaptırılmıştır. Bina 1902’de Evkaf Nezareti
tarafından onarım gormuş, 1925’ten sonra da cami olarak kullanılmaya
başlanmıştır.
Nasuhi Efendi’nin pek cok tarikat ehli, devlet adamı ve halktan geniş bir cevresi
olduğu eserlerinden, Menakıbnamesinden ve devrinde yazılan kaynaklardan
anlaşıldığğ kadar  tekkesindeki turbe ve hazirede medfun olanların kimliğnden
de anlaşılmaktadır. Hemen her tekkede olduğu gibi Nasuhi tekkesinde de kuruluşundan
itibaren turbe ve hazire oluflarak zaman icinde genişlemiştir. Turbede
ve hazirede başta Nasuhi ailesi mensupları ve tekkeye bağlı isimler olmak uzere 
donemin ileri gelen şahsiyetlerinin mezarları yer almaktadır. 
Türbe ve Hazirede Bulunan Aileler
Nasuhi ailesi:
Mehmed Nasûhî Hazretleri (turbede – 1130 N); eşi Hatice Hanım (turbede –
1147); oğlu şeyh Muhammed Zuhuri (1130); kızı Hanife Kadın (1130); diğer kızı

Saliha Hatun (1170); diğer kızı Raziye Molla Kadın (22 R 1181); kerimezadesi
Hamide Molla Kadın (1233)
şeyh Alaeddin Efendi (turbede – 1165); eşi Rabia Hatun (1180); kız› şerife
Fatma Molla (1216 B)
Fazlullah Efendi (turbede. Nasuhi Efendi’nin torunu); oğlu Seyyid Muhammed
Ataullah Efendi (20 RA 1216); diğer o.lu şeyh Alaeddin Efendi (21 L 1253).
şeyh Muhammed şemseddin Efendi (turbede); oğlu Seyyid Muhammed
Nureddin Efendi (1253); kızı fierife Saime Hanım (1253); damadı Murflid Efendi.
Muhyiddin Efendi (turbede); eşi ‹fakat Hanım (turbede); kızı Hacı Emine Sabiha
Hanım; kız kardeşi Ummuhan Hanım (18 B 1290); diğer kız kardeşi Husniye
Hanım (8 N 1315); oğlu Husameddin Efendi (1270 RA); diğer oğlu şeyh
Muhammed Selahaddin Efendi (16 ZA 1321)
Ayşe Lamia Hanım (şeyh Ahmed Kerameddin Efendi’nin eşi - 13 S 1324);
Muhammed Fazlullah Bey (şeyh A. Kerameddin Efendi’nin oğlu. I.Dunya
Savaşı başlarında Keşan’da askerlik gorevini yaparken şehit olmuştur. 1334); A.
Kerameddin Efendi’nin kayınpederi Huseyin Vamık Bey (Hassa Ordusu Erkan-ı
Harbiye Tahrirat Mumeyyizi – 1314 RA); Vamık Bey’in eşi Hacı Emine Nevriye
Hanım (21 L 1314)

üsküdar sempozyumu 6